23 lipca 1925 roku na trasie przyszłej linii kolejowej Kalety – Podzamcze ruszyły pierwsze prace ziemne. To właśnie wtedy rozpoczęła się jedna z najbardziej imponujących inwestycji infrastrukturalnych II Rzeczypospolitej – budowa około 114-kilometrowej linii, która miała połączyć Śląsk z centralną Polską i uniezależnić kraj od kosztownego tranzytu przez Niemcy.
Realizację powierzono renomowanemu Towarzystwu Robót Inżynieryjnych z Poznania, a kierownictwo nad inwestycją objął inż. Józef Nowkuński – wybitny organizator, nazywany przez współczesnych „człowiekiem ze stali i żelaza”. Tempo prac było imponujące. Około dwóch tysięcy robotników budowało linię jednocześnie z dwóch stron – od Kalet na północ oraz od Podzamcza w kierunku południowo-wschodnim. Aby usprawnić realizację, nadzór podzielono pomiędzy dwa oddziały z siedzibami w Herbach i Wieluniu.
Choć dziś trudno to sobie wyobrazić, większość robót wykonywano ręcznie. Sprzęt mechaniczny należał do rzadkości, a wykorzystywane parowe koparki przewożono w częściach i składano na kolejnych odcinkach budowy. Nie brakowało też wyzwań. Trasa przecinała drogi, wymagała budowy licznych przepustów i mostów, a w podmokłych terenach doliny Warty konieczne było wykonanie rozległych prac melioracyjnych i odwodnieniowych.
Równolegle powstawała cała infrastruktura kolejowa. Zbudowano stacje, mosty, wiadukty, przejazdy kolejowe oraz dziesiątki rozjazdów. Choć linia była projektowana jako jednotorowa, na wielu odcinkach od razu przygotowano teren pod budowę drugiego toru, co świadczyło o dalekowzrocznym planowaniu inwestycji.
Mimo ogromnego zakresu robót budowę ukończono zgodnie z harmonogramem – w niespełna półtora roku. Był to dowód doskonałej organizacji i determinacji wszystkich zaangażowanych w przedsięwzięcie. Powstała linia stała się ważnym elementem rodzącej się Magistrali Węglowej oraz symbolem ambicji młodego państwa polskiego.W kolejnym artykule opowiemy o zakończeniu budowy, uroczystym otwarciu linii Kalety – Podzamcze oraz pierwszych pociągach, które wyruszyły nową trasą.
Zdjęcia pochodzą ze zbiorów Sali Tradycji Magistrali Węglowej Śląsk - Porty im. inż. Józefa Nowkuńskiego w Herbach Nowych.
Galeria zdjęć
